Türkiye Cumhuriyeti

Dünya Ticaret Örgütü Nezdinde Türkiye Daimi Temsilciliği

Büyükelçinin Mesajı

Değerli ziyaretçiler,

Türkiye’nin Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) nezdindeki Daimi Temsilciliğinin internet sitesine hoş geldiniz.

Daimi Temsilciliğimizin görev alanına DTÖ’nün yanısıra Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD-United Nations Conference on Trade and Development) ve Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO-The World Intellectual Property Organization) de girmektedir.

İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan IMF ve Dünya Bankasının üçüz kardeşi olan GATT’ın (Ticaret ve Tarifeler Genel Anlaşması) devamı olarak 1995 yılında kurulan ve halihazırda 164 üyesi bulunan DTÖ, uluslararası ticaret sisteminin düzenleyici kurallarını çoktaraflı müzakereler ve oydaşmaya dayalı karar alma yöntemiyle belirleyen bir örgüttür. DTÖ bir yandan uluslararası ticaretin serbestleşmesini gözetirken, diğer yandan da ülkeler arasındaki ticaretin şeffaf, rekabetçi ve öngörülebilir kurallar çerçevesinde sorunsuz ve kolay akışını sağlamayı amaçlamaktadır. Bu anlamda DTÖ sadece kural koymakla yetinmeyen, koyduğu kuralların uygulanmasını da inceleyen, izleyen ve denetleyen bir kuruluştur. DTÖ’nün önemli diğer bir işlevi de bir tür uluslararası ticaret mahkemesi rolü oynaması ve üyeler arasında ortaya çıkan ticari uyuşmazlıkları Anlaşmazlıkların Halli Mekanizması yoluyla çözmesidir.

Aynı zamanda bir bilgi ve istatistik merkezi de olan DTÖ, bölgesel ve küresel ticaret verilerini toplayan, paylaşan ve geleceğe dair öngörülerde bulunan bir kuruluştur. Üye ülkelerdeki ticari kural ve uygulamaları bildirimler yoluyla derleyip diğer üyelerin bilgisine sunan DTÖ, böylece ithalatçı ve ihracatçıların daha şeffaf ve öngörülebilir şartlarda ticaret yapmasının önünü açmaktadır.

GATT /DTÖ’nün kurucu üyelerinden olan Türkiye, giderek büyüyen ekonomisi ve dış ticaretine paralel olarak DTÖ’de aktif bir rol oynamakta ve DTÖ’nün toplantı ve müzakerelerine hem önemli katkı sunmakta, hem de DTÖ-merkezli çoktaraflı ticaret sisteminin imkanlarından faydalanmaktadır.

Diğer taraftan, DTÖ’nün 2001 yılında başlattığı “Doha Kalkınma Turu” müzakereleri devam etmektedir. Ülkemiz, kalkınmaya özel bir vurgu yapan Doha Turu müzakerelerinde yapıcı bir tutum izlemekte, müzakerelerin katılımcı ve şeffaf yürütülmesini savunmakta ve ticaretin adil ve dengeli gelişimine hizmet etmesini beklemektedir. Doha Turu müzakerelerine ilişkin genel yaklaşımımız, ülkemiz ekonomisinin ulaştığı gelişmişlik seviyesi, diğer ekonomilerle karşılaştırmalı yapısı ve dış ticaretimizin ihtiyaç ve özellikleriyle doğrudan bağlantılı ve uyumludur.

AB’yle olan Gümrük Birliğine bağlı olarak sanayi ürünlerini ortalama %2,7 gibi düşük bir gümrük vergisiyle koruyan Türkiye, bu anlamda dünyadaki en liberal dış ticaret politikalarından birini uygulamaktadır. Hizmetler Ticaretinde de, ülkemizin uygulamaları önemli bir serbestlik arz etmektedir. Tarımda ise, gerek tarımla geçinen nüfusun  genel nüfus içindeki göreceli önemli oranı (istihdam), gerek sektörün üretim ve altyapı özellikleri çerçevesinde Türkiye tarım ürünlerinde nispi bir korumadan yanadır.

BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD), uluslararası ticarette daha etkin yer almak isteyen gelişme yolundaki ülkelerin (GYÜ) bu alanda çalışacak bir platform ihdası arayışları sonucunda 1964 yılında Cenevre’de düzenlenen uluslararası bir konferansla kurulmuştur. UNCTAD bugün uluslararası ticaretin yanısıra, Afrika ve En Az Gelişmiş Ülkeler (EAGÜ), küreselleşme ve kalkınma, yatırım ve girişimcilik ve teknoloji alanlarında sürdürülebilir kalkınma hedeflerini gerçekleştirmeye yönelik çalışmalar yapmaktadır. 


BM’nin kalkınma ve özellikle kalkınmanın itici gücü olan uluslararası ticaret ile ilgili konulardan sorumlu bir organı olarak faaliyet yapan UNCTAD’ın temel fonksiyonları üç grupta toplanabilir: i) kalkınma konularını ele almak, politika analizleri yapmak ve politikalar üretmek ii) üye ülkelerin müzakere konularını serbestçe tartışmak için bir araya gelebilecekleri bir platform oluşturmak ve iii) üye ülkelere kalkınma konularında teknik destek sağlamak. UNCTAD’da kararlar oydaşmayla (consensus) alınmaktadır. Alınan kararlar bağlayıcı olmayıp, tavsiye niteliği taşımaktadır. 


UNCTAD’ın en yüksek karar alma organı, 4 yılda bir düzenlenen Bakanlar Konferansıdır. Son Bakanlar Konferansı (UNCTAD 14), 17-22 Temmuz 2016 tarihlerinde Kenya’nın başkenti Nairobi’de düzenlenmiştir.

 

Türkiye, EAGÜ’lere yönelik Ekonomi ve Teknik İşbirliği Paketinin hayata geçirilmesi ve diğer birçok alanda UNCTAD’la işbirliği yapmaktadır.

 

BM EAGÜ konferanslarının ilk üçü UNCTAD’ın eşgüdümünde yapılmıştır. Örgüt, ülkemizin evsahipliğinde 9-13 Mayıs 2011 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenen BM 4. EAGÜ Konferansının hazırlık sürecine bilgi ve tecrübe birikimiyle katkıda bulunmuştur.


Dünya Fikri Mülkiyet Organizasyonu (WIPO) ise  patent, telif hakları, ticari marka, tasarım gibi konuları ele alan, koruyan ve fikri mülkiyetin yenilik ve yaratıcılığı desteklemesi amacıyla kullanılmasını hedefleyen bir  BM kuruluşudur.

WIPO’nun çalışmaları patent, ticari marka, tasarım ve telif haklarının uluslararası düzeyde korunması, fikri mülkiyet sorunlarının çözümü, buna dair hukuki çerçevenin tesisi, fikri mülkiyet alanındaki işlemlerin basitleştirilmesi ve bilgi paylaşımına yoğunlaşmaktadır.

Giderek gelişen ekonomimize paralel olarak fikri mülkiyetin korunması ve paylaşılması ülkemiz açısından da önem arz etmektedir. Türkiye WIPO’nun çalışmalarına aktif olarak katılmakta, fikri mülkiyetin yenilik, kalkınma ve büyümeye yönelik kullanımı çalışmalarını desteklemektedir. Ülkemizin yükselen profiline paralel olarak, WIPO ile ilişkilerimiz daha da yoğunluk kazanmakta ve somut sonuçlar doğurmaktadır. Bu kapsamda son dönemde WIPO, Türk Patent Enstitüsü ve Ankara Üniversitesi işbirliğiyle Fikri Mülkiyet Hakları konusunda bir Yüksek Lisans Programı başlatılması (2016), Türk Patent Enstitüsü’nün WIPO Patent İşbirliği Anlaşması (PTC) bünyesinde Uluslararası İnceleme ve Araştırma Otoritesi olarak atanması bu alanda belirtilebilecek önemli gelişmelere örnek olarak verilebilecektir.

Bu vesileyle hepinizi selamlıyorum.


Kemal MADENOĞLU
Büyükelçi, Daimi Temsilci